Evolutie van de dienst voor elektronische handtekeningen

Opgelet: dit bericht kreeg een update die werd gepubliceerd op 2 april 2026.

De elektronische handtekeningen via de eID (elektronische identiteitskaart) worden aangepast aan de nieuwe Europese eIDAS-regels en de ontwikkeling van de Europese digitale identiteitsportefeuille. Deze wijziging zorgt ervoor dat de manier waarop je digitaal kan handtekenen blijft voldoen aan de nieuwe Europese regels en de burger de dienst gewoon kan blijven gebruiken zonder problemen.

Herinnering: huidige werking van de eID

De elektronische identiteitskaart bevat twee afzonderlijke certificaten:

– een authenticatiecertificaat, gebruikt voor online identificatie en toegang tot elektronische diensten;
– een handtekeningcertificaat, gebruikt om een gekwalificeerde elektronische handtekening te plaatsen met dezelfde juridische waarde als een handgeschreven handtekening.

De wijzigingen aan de handtekeningdienst, die hier worden beschreven, hebben geen enkel gevolg voor het authenticatiecertificaat. Enkel het handtekeningcertificaat is betrokken. Toepassingen zoals Tax-on-web, waarbij burgers zich online identificeren om hun belastingaangifte in te dienen, maken gebruik van het authenticatiecertificaat en worden dus niet beïnvloed door deze wijzigingen.

Ook voor de fysieke identiteitskaart zelf zijn er geen gevolgen. Dit betekent dus ook dat er geen enkele identiteitskaart moet vervangen worden.

Regelgevend kader

De Europese eIDAS-verordening legt het kader vast voor elektronische identificatie en vertrouwensdiensten, waaronder de elektronische handtekening. Deze verordening werd recent aangepast, waardoor de regels veranderen die van toepassing zijn op de handtekeningcertificaten. Als gevolg hiervan zullen handtekeningcertificaten die op oudere elektronische identiteitskaarten staan, ingetrokken worden. Ze zullen dus ook niet langer gebruikt kunnen worden.

Intrekking van de handtekeningcertificaten

De betrokken certificaten zullen in 2 fasen worden ingetrokken:
– Vóór 21 mei 2026: handtekeningcertificaten op eID’s afgeleverd tot en met 7 juni 2017 (ongeveer 1.6 miljoen burgers);
– Vóór 21 mei 2027: handtekeningcertificaten op eID’s afgeleverd tussen 2017 en 2021 (vóór de invoering van de nieuwe versie van de contactchip), goed voor ongeveer 2.6 miljoen burgers.

Tot aan deze respectieve termijnen blijven de betrokken certificaten bruikbaar overeenkomstig de geldende regels. Na de intrekking kunnen met deze kaarten geen geldige digitale handtekeningen meer worden gezet. Identificatie via de fysieke kaart, alsook de online authenticatie voor toegang tot online diensten blijft ongewijzigd.

Invoering van een nieuwe online handtekeningsdienst

Om de continuïteit van de dienstverlening te waarborgen, wordt momenteel een nieuwe online dienst voor gekwalificeerde elektronische handtekeningen uitgerold: eSign.belgium.be.

Deze ontwikkeling kadert in een ruimer geheel:
– de verplichting om gratis gekwalificeerde elektronische handtekeningen aan te bieden via de Europese digitale-identiteitsportefeuille;
– de geleidelijke integratie met de toepassing MyGov.be.

Rol van de gemeenten en communicatie

Er wordt geen administratieve of technische actie van de kant van de gemeenten verwacht met betrekking tot de intrekking van de certificaten of de invoering van de nieuwe dienst. De gemeenten worden wel gevraagd om burgers helder en eenduidig te informeren, vooral de personen die in 2026 in de eerste fase vallen. De gemeenten vervullen immers een essentiële rol als lokale aanspreekpunten. Veel burgers richten zich in eerste instantie tot hun gemeentebestuur met vragen over de elektronische identiteitskaart.

Een geharmoniseerde en correct doorgegeven informatie op lokaal niveau is dan ook bepalend om verwarring, onnodige ongerustheid of een toestroom van -niet-relevante vragen aan de loketten te voorkomen.

De kernboodschappen zijn de volgende:
– het betreft een wijziging van de regels voor elektronische handtekeningen;
– het gaat enkel om de handtekeningsfunctie van de identiteitskaart;
– de identiteitskaart blijft geldig en moet niet worden vervangen;
– er komt een nieuwe toepassing die het mogelijk maakt om elektronische handtekeningen te plaatsen die aan alle wettelijke regels voldoen.

De FOD Binnenlandse Zaken bezorgt de kernboodschappen en communicatiemateriaal voor burgers op een later tijdstip.

Infosessie

Op woensdag 18 maart organiseert de FOD Binnenlandse Zaken een toelichting bij de geplande veranderingen en demonstreert de werking van de nieuwe dienst waarmee elektronische handtekeningen kunnen worden geplaatst, zodat geen vervanging van de oudere kaarten nodig is.

De infosessie vindt plaats via MS Teams op woensdag 18 maart van 10.00 tot 11.00 u. Inschrijven kan via de link die u via de helpdesk Belpic op woensdag 4 maart verkreeg. Na uw inschrijving ontvangt u de link naar de informatiesessie. Om ervoor te zorgen dat iedereen comfortabel kan deelnemen, vraagt de FOD om het aantal deelnemers per gemeente te beperken tot maximaal 2 personen.

De informatiesessie wordt opgenomen, en de opname zal nadien ter beschikking worden gesteld voor wie er niet live bij kan zijn.

BURGERZAKEN VLAANDEREN vzw